Koronavirüs Hastalığı

Koronavirüs hastalığı (uluslararası resmi isimlendirme COVID-19) insanlar arasında çok bulaşıcı olan, bulaştıktan sonra çoğu zaman belirtileri hafif olsa da bazı durumlarda hastaneye yatarak tedavi gerektiren bir durumdur. Koronavirüs hastalığı nedeniyle hastaneye yatan hastaların bir kısmında nefes darlığı, zatürre, şok ve çoklu organ çalışma bozukluğu nedeniyle ölüm görülebilir.

Koronavirüs hastalığı virüs bulaştıktan sonra çoğu zaman önemli bir sağlık sorunu yaratmaz. Önceden sağlık sorunu olmayan ve bağışıklık sistemi güçlü kişilerde koronavirüs hastalığı kendiliğinden hiç belirti vermeden veya hafif yakınmalar ile kısa sürede sonlanabilir. Bunun yanında özellikle sağlık açısından riskli kişiler daha ağır ve zaman içinde ciddi sorunlara neden olabilen bir koronavirüs hastalığı geçirebilir.

26 mart 2020 tarihinde dünyada COVID-19 yayılımı
(Büyütmek için tıklayın)

Koronavirüs Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Koronavirüs hastalığı sıklıkla hava yoluyla koronavirüs taşıyan bir insandan başka bir insana bulaşır. Hastalığın özellikle belirtiler olduğu dönemde insandan insana bulaşması en sık görülen durum olsa da nadiren kuluçka süresi içinde bulaşma görülebilir.

Hasta bir kişinin öksürmesi veya hapşırması sırasında ağız ve burundan içinde hastalık etkeni olan koronavirüs türü (uluslararası resmi isimlendirme SARS-CoV-2) bulunan sıvı damlacıkları etraftaki havaya dağılır. Bu sırada veya daha sonra aynı ortamda bulunan kişilerin nefes almaları sırasında virüs içeren damlacıklar nefes yolu ile vücuda girince koronavirüs bulaşmış olur.

Koronavirüs hastalığını yaratan virüsün insandan insana bulaşması çok kolay olur ve önlem alınmadığında bir toplum içinde yayılma oranı yüksektir. Yapılan araştırmalara göre bulaşmaya karşı önlem alınmayan bir toplumda ilk koronavirüs hastalığı görüldükten sonra kısa süre içinde bireylerin %30-40 kadarına virüs bulaşabilir.

İnsanlara üzerinde koronavirüs bulunan bir eşyaya veya yüzeye dokunma sonrasında ağız ve göz yoluyla bulaşma olması mümkündür fakat bu tür yayılma sık görülmez.

Koronavirüs Hastalığı Belirtileri

Koronavirüs hastalığı etkeninin bir insana ilk bulaşması ardından 4-14 gün sürebilen bir kuluçka dönemi sonunda koronavirüs hastalığı belirtileri görülmeye başlar. Bazı durumlarda kuluçka süresinin 28 güne kadar uzadığı saptanmıştır. Koronavirüs hastalığında kuluçka döneminden sonra ortaya çıkan en sık görülen belirtiler yüksek ateş, kuru öksürük, nefes darlığı, kas ağrıları, baş ağrısı, ishal, burun akıntısı, boğaz ağrısı ve gözlerde kızarıklıktır.

Hastalık belirtilerin şiddetine göre üç sınıfa ayrılabilir. Bulaşmadan sonra kişilerin %80 kadarında hafif belirtiler vardır ve zatürre görülmez veya olsa da kolayca iyileşir. Hastaların %15 kadarında belirtiler daha ağırdır, nefes darlığı ve sık nefes alma sonucunda kanda oksijen düzeyinin düşük olduğu görülür. Hastaların %5 kadarında belirtiler çok ağırdır ve solunumun yetersiz olması ve şok nedeniyle kısa sürede organ yetmezlikleri başlayabilir.

Koronavirüs hastalığının kesin tanısı burun içinden sürüntü alındıktan sonra koronavirüs testi yapılarak genetik analiz ile virüse ait bulguların saptanmasıyla olur. Bunun yanında hastanın akciğerlerinde Röntgen filmi veya MR (manyetik rezonans) çekilmesi sonrasında elde edilen görüntülerde tipik lekelerin görülmesi kesin tanıyı güçlendirir.

Koronavirüs Hastalığı Tedavisi

Bir kişide koronavirüs hastalığına bağlı belirtilerin görülüyorsa ve koronavirüs testi sonucunda virüs varlığı tespit edilirse Sağlık Bakanlığı’nın düzenlemesine göre, takip ve tedavi önceden belirlenmiş tam teşekküllü devlete bağlı veya özel pandemi hastanelerinde yapılmalıdır.

Hastaneye başvuran ağır ve çok ağır belirtileri olan hastalarda tedavi görünen sorunlara yönelik yapılır. Bu hastalığın ilerlemesiyle yüksek ateş, nefes darlığı veya şok gelişebilir ve bunlara yönelik uygun tedaviler yapılmalıdır. Örneğin nefes darlığı durumunda hastaya sürekli oksijen vermek, bu yeterli olmazsa suni olarak nefes almayı sağlayan cihaz (ventilatör) gerekli olabilir. Gerekli olduğu durumlarda ağır zatürre için kortikosteroid, virüslere karşı etkili olan antibiyotikler (antiviral ilaçlar) ve bağışıklık sistemini güçlendirmek için interferon kullanılabilir.

Günümüze kadar koronavirüs hastalığından korunma için koruyucu bir aşı üretilememiştir. Bu hastalığın etkeni bir virüs olduğu için antibiyotik tedavisi yapılamaz. Eskiden beri sıtma tedavisinde kullanılan kinin içeren ilaçların bağışıklık sistemini güçlendirme etkisi olsa da şimdiye kadar bu hastalığın tedavisinde etkili olduğu saptanmamıştır.

Bir Cevap Yazın